Người Việt Atlanta

www.nguoivietatlanta.com

  • Full Screen
  • Wide Screen
  • Narrow Screen
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Nhớ về Đà Nẵng năm xưa !
( Tiếp theo kỳ trước )

Những Trường Trung Học tại Đà Nẵng trước 30/4/1975


@ khởi đăng từ tháng 9/18/2014, có sự đồng ý của tác giả Vũ Nguyên Hồng

Đoạn 8

 Chạy xe chở khách đi đi về về trên con đường Hoàng Diệu, con đường quá quen thuộc của tôi ngay từ thuở nhỏ, thấy như mình đang quên một cái gì. Rồi tôi nhớ ra. Tôi nhớ đến giáo sư Trịnh Thể. Đối diện với bót Cảnh Sát Hoàng Diệu năm xưa, có một con hẻm nhỏ, đi vào một khoảng ngắn mà thôi sẽ thấy ngay nhà giáo sư Trịnh Thể nằm cánh trái. Nhà ông giáo Trịnh Thể, một nhà vườn, có nhiều cây phượng tây rất dễ thương, những bụi hoa lài hoa ngâu nở bông sau cơn mưa thơm ngào ngạt. Thầy Trịnh Thể dạy Pháp Văn tại các trường trung học Đà Nẵng, cùng thời với các thầy Đặng Đẩu, thầy Nguyễn Văn Xuân, thầy Bùi Tấn, thầy Quế ... những ông thầy giáo nói giọng Quảng Nam chính gốc.

 Picturec1

(Từ phải đếm qua, thầy Đặng Đẩu, người đầu tiên, thầy Quế người thứ ba, là những ông thầy giáo nói giọng Quảng Nam chính gốc. )

Tôi không rõ họat động chính trị của giáo sư Trịnh Thể nhưng có một điều nhớ chắc, chế độ nào cũng bắt giam ông ta một thời gian rồi lại thả. Thời Ngô Đình Diệm, thời Nguyễn Văn Thiệu, thời Cọng Sản ...thời nào cũng nhốt tù vị giáo sư khả kính này.

Cuối cùng giáo sư Trịnh Thể có tên trong danh sách 100 người do Hội Nhân Quyền Quốc Tế can thiệp và được chấp nhận vào Mỹ tị nạn chính trị. Tôi nghe phong phanh như thế, hư thật không rõ nhưng trong lòng cũng rất mừng.

Giáo Sư Trịnh Thể có nguời em trai Trịnh Quang Huy, cũng dạy Pháp Văn. Sau 30/4, giáo sư Trịnh Quang Huy bị bắt đem đi cải tạo tại Tiên Lãnh Tiên Phước, nằm phòng biệt giam, bị còng bị cùm đến gù lưng và bại chân nhưng bản tính vui vẻ, cương nghị vẫn không biến mất. Có người đã nhận xét rằng giáo sư Trịnh Thể và giáo sư Trịnh Quang Huy thuộc mẫu người hiếm thấy, không biến tiết trong cơ cực. Điểm thật đặc biệt của hai anh em ruột này là rất thích màu trắng.

Hình ảnh trước bảng đen phấn trắng, ông thầy giáo quần trắng, áo trắng, giày trắng, nịt trắng và chiếc nón trắng trên bàn ... quả đích thực hình ảnh năm xưa của giáo sư Trịnh Thể và giáo sư Trịnh Quang Huy.

Có người cắt nghĩa lý do anh em ông thầy giáo họ Trịnh này trang phục toàn màu trắng như một hình thức để tang cho nhà cách mạng Nguyễn Thái Học và những anh hùng Việt Nam Quốc Dân Đảng.

Nhắc đến giáo sư Trịnh Thể, nhiều em học trò ở Đà Nẵng khó quên được câu chuyện ông Tây đi thi Việt Văn mà giáo sư Trịnh Thể đã kể cho học trò của ông.

 Chuyện rằng, có một ông Tây thông minh, lanh lợi, thường huyênh hoang là tiếng Việt rất dễ học. Ông này đi thi Việt Văn, vào vấn đáp ông ta đã trả lời 4 câu hỏi của giám khảo:

-ngựa màu đen gọi là gì? Dạ thưa là ngựa đen. Không phải ngựa đen mà phải gọi là ngựa ô.

-tóc đen gọi là gì? Dạ thưa là tóc ô. Không phải tóc ô mà phải gọi là tóc huyền.

-ngày giữa tháng gọi là gì? Thưa là ngày mười lăm. Không phải mà phải gọi ngày rằm.

-10 trái chuối cọng với 5 trái chuối là bao nhiêu trái chuối? Thưa là rằm trái chuối....

Dĩ nhiên, ông Tây thí sinh bị giám khảo đánh hỏng vì bốn câu hỏi đều trả lời sai bê sai bét. Thế ra, tiếng Việt nó tế nhị lắm chứ không dễ ợt dễ ẹc như ông Tây này tưởng đâu.

Tôi chợt liên tưởng đến câu chuyện trong trại tù Tiên Lãnh Tiên Phước, bác sĩ Phùng Văn Hạnh hoặc bác sĩ Vương Ngọc Lâm gì đó, không nhớ chắc ông nào đã kể chuyện một em bé thi vào trường Tây, bị khảo hạch về Pháp văn, đã trả lời như sau:

-Con gà trống tiếng Pháp là gi? Xin thưa: Le coq.

-Con gà mái tiếng Pháp là gì? Xin thưa: La coq.

-Thế thì mấy chú gà con tiếng Pháp là gì? Xin thưa: les petit coqs.

Giám khảo đã cho thí sinh biết: Le coq là con gà trống, chữ ấy đúng rồi. Còn gà mái phải nói là la poule, mấy chú gà con phải nói là les poussins mới đúng. Cô thí sinh bé nhỏ cầm chắc bị đánh hỏng, ấy thế mà vẫn được chấp nhận cho vào học vì theo giám khảo thí sinh này biết cách dùng le, la, les theo văn phạm tiếng Pháp.

           Chà, luôn tiện nói về gà làm tôi nhớ đến cái quán “cỗ gà ” của les lycéens (Blaise Pascal 1962) trong buổi tiệc chiêu đãi, giới thiệu văn hóa ẩm thực Việt Nam.

           Các quán khác nhộn nhịp quá chừng trong khi quán “cỗ gà” thì lại ế rệ vắng tanh. Lý do, quan khách cứ tưởng rằng ghé vào quán “cỗ gà” sẽ được ăn toàn “cổ con gà”, không chừng “cổ gà bảy món” cũng có, trong khi đó chữ “cỗ” dấu ngã có nghĩa mâm cỗ, bàn tiệc còn chữ “cổ” dấu hỏi mới đích thực cái cổ con gà. Sau khi được cắt nghĩa, quan khách đổ xô về quán “cỗ gà” để thương thức miến gà, phở gà, xôi gà, gà xe phay…Chả biết có ai đã “gà” cho các cô cậu trong việc đặt tên cái quán “cỗ gà” này không ? Vậy mới biết dấu hỏi, dấu ngã rất quan trọng trong Việt ngữ. Cũng chẳng biết có cô cậu học trò nào dám đem dấu hỏi ngã của tiếng Việt vào tiếng Pháp để dịch hai chữ “ông giẳng ông giăng” là “la lủne la lune” không nhỉ?

 Picturec2

(Quán “cỗ gà”, chữ “cỗ” dấu ngã có nghĩa là mâm cỗ, bàn tiệc…)

Đoạn 9

Có lần đạp xe xích lô chở khách về ngang đường Duy Tân, nhìn vào mặt sau của trường Phan Châu Trinh, mắt tôi mờ mờ đi, định thần một chốc, tôi liên tưởng ra được cái trường tiểu học Pháp năm xưa mang tên Ecole Primaire Francaise de Tourane .

Ông Slaes, hiệu trưởng của trường tiểu học này, sanh ra ở Ajaccio, đảo Corse. Ông ta thường hãnh diện khoe rằng ông có cùng nơi chôn nhau cắt rốn với Napoleon Bonaparte, vị Hoàng Đế Pháp một thời làm mưa gió ở Âu Châu.

Ông Slaes có biệt tài bắn chim se sẻ bằng súng bắn hơi. Trên đường đạp xe đạp từ trường về nhà, ông Hiệu Trưởng Ecole Primaire Francaise de Tourane có khi đã xuống xe nhiều lần để bắn những chú chim se sẻ đang ẩn nấp dưới những tàn lá cây kiền kiền. Một giỏ chim được đem về nhà cho vợ ông chế biến món chim rô ti thơm phức trong bữa cơm chiều. Ông Slaes tâm sự rằng món chim quay này mà đi với rượu chát đỏ quả thật tuyệt vời.

Sân trường tiểu học là một bãi cát trắng mịn, nóng bỏng dưới trưa hè với những cậu học trò bé nhỏ vật lộn nhau, đuổi nhau, la hét om sòm, tung cát vào nhau ...trong đó có những người bây giờ rất nổi tiếng.

Trong những người nổi tiếng đó, một kỷ niệm đáng nhớ về người hùng V.Đ.T đã từng choảng nhau với những ai gọi anh bằng cái hỗn danh "Tôn L..." không thể chấp nhận.

Học cùng promo với người hùng V.Đ.T thời bấy giờ có Hoàng Như Ngọc, Hà Thúc Phát, Phan Tấn Thiều, Huyên (con trai của anh Quế làm việc tại Ty Bưu Điện Đà Nẵng)...

Cũng theo học tại Ecole Primaire Francaise de Tourane năm xưa, có Trần Quốc Anh, đàn em của promo người hùng V.Đ.T, một thời làm sinh viên Pháp bái phục. Trần Quốc Anh, con trai lớn của ông bà Trần Thúc Linh, đã đậu thủ khoa vào Ecole Polytechnique, một trường đại học Bách Khoa của Pháp với kỳ thi tuyển sinh vô cùng khó khăn.

Lúc ấy, ông Trần Thúc Linh làm chánh lục sự Tòa Án Đà Nẵng thời cụ chánh án Nguyễn Từ Mô và sau này ông Linh giữ chức Biện Lý Tòa Sàigòn. Có thời gian Bộ Tư Pháp điều ông ta về làm quản thủ Thư Viện của bộ và ông đã cho ra mắt những cuốn sách pháp luật viết bằng tiếng Việt như Tự Do Cá Nhân, Danh Từ Pháp Luật Lược Giải, Ra Tòa Oan hay Ưng…bao gồm rất nhiều án lệ thú vị, ly kỳ.

 Picturec3

( Danh Từ Pháp Luật Lược Giải, tác già Trần Thúc Linh )

Vào khỏang năm 1954, Ecole Primaire Francaise de Tourane được giao lại cho Trường Phan Châu Trinh Đà Nẵng. Thoạt đầu, những phòng ốc được dùng làm phòng thí nghiệm hay chỉ dành cho những lớp vẽ toán, rồi sau này một phần được sửa đổi lại thành nhà ở dành cho hiệu trưởng.

Một vị hiệu trưởng lúc ấy của trường Phan Châu Trinh mà tôi nhớ mãi, giáo sư Nguyễn Đăng Ngọc. Thỉnh thoảng ông Hiệu trưởng Ngọc, buổi trưa đánh bóng bàn với học trò của ông, trong đám học trò đó, có cả cậu D., con trai của ông. Cậu thư sinh D. này hiền lành, mảnh khảnh, da trắng, lên đại học tốt nghiệp bác sĩ y khoa nhưng bất hạnh thay, trong cuộc đổi đời 30/4/1975 đã chết trong trại tù cải tạo dưới tay quản lý ác độc của Cọng Sản.

Giáo sư Nguyễn Đăng Ngọc được học trò coi như vị cha hiền lành và nghiêm minh. Những hôm trời mưa gió, có bão về, trường đóng cửa, ông hiệu trưởng Ngọc đi kiểm soát quanh trường, ra lệnh dõng dạc, ngắn ngọn "phải về nhà ngay" cho những cậu học trò còn mãi mê đuổi bắt những con chim bói cá trên bãi cát trắng đọng nước trong sân trường với vô số cánh chuồn chuồn lượn bay cao thấp…

Picturec4

(Hàng ngồi, từ phải đếm sang, người thứ hai: giáo sư Nguyễn Đăng Ngọc)

Nhớ vào khỏang năm 1953 hay 1954 gì đó, cháu tôi thi tuyển vào đệ thất Phan Châu Trinh đã phải làm bài nghị luận do thầy Ngọc chọn đề. Đề thi bình giải như sau:” Kẻ nào mất của cải là mất nhiều, mất bạn là mất nhiều hơn nữa, nhưng mất can đảm là mất tất cả “. Hơn nửa thế kỷ, qua bao thăng trầm của lịch sử, sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chỉ nói riêng về phong trào vượt biển vượt biên trốn khỏi Địa Ngục Đỏ Cọng Sản, nếu không có can đảm, những kẻ liều chết ra đi chẳng bao giờ đến được bến bờ tự do. Thấm thía thay!

Thuở ấy, trường Nam Tiểu Học, đối diện với trường Phan Châu Trinh, mà tiền thân là một bệnh viện Việt Nam. Khoảng cách bên này bên đó, trường Phan Châu Trinh và trường Nam Tiểu Học, một con đường Lê Lợi chỉ rộng có mười mấy thước ấy mà các em học sinh lớp nhất trường Nam Tiểu Học phải đi theo học trình cả năm trời mới vào được trường Phan Châu Trinh, và có những em đi chẳng bao giờ đến.

           Trường Nam Tiểu Học cũng thường được mượn để dùng cho các kỳ thi Tú Tài hoặc thi tuyển vào ngành chuyên môn như Sư Phạm, Nữ Điều Dưỡng …

 

Picturec5 

(các thí sinh chờ đến giờ để vào phòng thi tuyển)

Picturec6

(Trường Trung Học PCT,/ Photo Lê Hậu ĐàNẵng )

Picturec7

 (Trại Dân Thắng, Kỷ Niệm Đệ Nhất Chu Niên Quốc Sách Ấp Chiến Lược dưới thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm.Bên này là trường PCT, bên kia là trường Nam Tiểu Học. Giáo sư Nguyễn Văn Nghĩa, người mặc quần áo Kaki, có lẽ đây là ông thầy giáo cao lênh khênh nhất của trường Phan Châu Trinh)

Ông Phan Xuân Cáo, hiệu trưởng trường Nam Tiểu Học bấy giờ, vì lãng tai nên nói chuyện lúc nào giọng cũng oang oang. Đây cũng là vị cha già khả kính của đàn con học sinh bậc tiểu học.

Có người đã so sánh, nếu tiền thân của trường Nam Tiểu Học trên đường Lê Lợi là một bệnh viện Việt Nam thì tiền thân của College Français de Tourane nằm trên đường Độc Lập là Quân Y Viện Pháp .

Picturec8

(Quân Y Viện Pháp nằm trên đường Độc Lập)

Thật sự, sau khi đậu Certficat d'Etudes Primaires tức bằng Tiểu Học, muốn tiếp tục chương trình Pháp, học sinh Ecole Primaire Francaise de Tourane phải ra Huế học Lyceé Français de Hue.

Khi Lycée Français de Hue đóng cửa, di chuyển vào Đà Nẵng thì mới có College Français de Tourane. Như vậy, phải nói Lyceé Français de Hue chính là tiền thân của Collège Français de Tourane mới đúng. Sau Hiệp Định Geneve 1954, quân đội viễn chinh Pháp rút khỏi Tourane và Tourane đã đổi thành Đà Nẵng nhưng danh xưng College Francais de Tourane vẫn còn giữ nguyên.

Mãi đến 1963, College Français de Tourane mới đổi tên thành Lycée Blaise Pascal cho phù hợp hơn vì cái tên Tourane còn đâu nữa. Rồi thêm một lần nữa đổi tên thành Trung Tâm Giáo Dục Nguyễn Hiền vào niên khóa 1972-1973 và nay dưới bàn tay cọng sản thì ngôi trường này đã bị đập bỏ.

Mai kia mốt nọ, kể cho con cháu nghe về ngôi trường thân yêu mà họ theo học, có người sẽ lặp lại điều J. C. Bressieux đã nói: Il était une fois une école qui s’est appelée: Collège Français de Tourane (1955–1963), Lycée Blaise Pascal de Da Nang (1963–1972), Trung Tâm Giáo Dục Nguyễn Hiền (1972–1975).

Khi phá bỏ ngôi trường này, cọng sản đã quên hẳn lời của Victor Hugo nói cách đây gần hai trăm năm: "Ouvrir une école, c'est fermer une prison..." hay nói huỵch toẹt là “đóng cửa một trường học chính là cọng sản mở thêm một nhà tù “(fermer une école, c’est ouvrir une prison).

Picturec9 

(College Français de Tourane đổi tên thành Lycée Blaise Pascal)

Ông Mougenel, vị hiệu trưởng đầu tiên của College Français de Tourane, dáng thấp, khuôn mặt tròn trắng, miệng hay cười. Ông này thuộc vanh vách truyện Kim Vân Kiều của cụ Nguyễn Du và viết chữ nho thành thạo.

Trong phòng triển lãm tranh tàu do Hội Khổng Học thời đó tổ chức, ông hiệu trưởng Mougenel đã múa bút mấy chữ “Tứ Hải Giai Huynh Đệ” với những nét chấm phá tài tình và được ông Hội Trưởng Hội Khổng Học, Du Phước Thuận, cùng quan khách tham dự vỗ tay khen ngợi nồng nhiệt.

Sau này ông Jean Descroix thay thế ông Mougenel trong chức vụ hiệu trưởng từ năm 1960 đến 1962. Giáo sư Jean Descroix có chân trong nhóm kịch nghệ nổi tiếng ở Pháp tên La Comedie Française.

 Trong những giờ văn chương, ông đã giảng bài một cách say mê, thỉnh thoảng ngồi bệt xuống bục ngâm những đoạn thơ Pháp trước những đôi mắt ngưỡng mộ của đám học trò ông. Hình ảnh khó quên về ông giáo văn chương Jean Descroix này là khi đang thao thao bất tuyệt giảng bài bỗng dưng ngưng giọng lại, nhấc nhẹ chiếc gương cận thị dầy cộm xuống rồi dùng góc áo của mình có thấm chút nước miếng chùi nhẹ, xong đặt lại đúng chỗ trên sống mũi và thản nhiên tiếp tục....

 Nghe nói vợ chồng giáo sư Descroix đã chọn Belgique để an hưởng tuổi già, có lẽ vì nơi đây phong cảnh thanh bình thật sự mà ông vẫn thường ca tụng trong những bài giảng văn năm xưa…

          Học trò trường Tây thường kể cho bạn bè bên trường Việt về ông thầy Jean Descroix như thế đó và có khác chi học trò trường Việt thường hãnh diện nhắc đến những ông thầy Việt văn của mình như giáo sư Trần Ngọc Quế (Phan Châu Trinh), giáo sư Ngô Văn Chương (Phan Châu Trinh), giáo sư Vương Duy Quỳnh (Tây Hồ), … lúc giảng bài đã ngâm thơ một cách tự nhiên hay đọc thơ giọng khi trầm khi bỗng ...lôi cuốn và đưa cả lớp học vào thế giới văn thơ mộng mơ.

Rồi vận nước đảo điên, thầy trò đôi ngã :
    Học trò ra đi đứa đông đứa tây
    Đứa mơ bên kia đứa mộng bên này
    Tôi một mình bơ vơ cửa lớp
    Mái tóc một chiều bổng trắng như mây...
    (Trần Hoan Trinh, Một đời thầy, một đời thơ)

 Picturec10

(Giáo sư Trần Ngọc Quế)

 Picturec11

(GS Ngô Văn Chương, có một thời gian làm Hiệu Trưởng PCT)

              Học sinh một thời nội trú của College Français de Tourane chắc hẳn không thể quên được câu chuyện cầu cơ bên cầu sắt trong sân trường hay dưới gốc cây đa già, với hình ảnh trong trí tưởng tượng những bà soeur áo trắng, cầm đèn dầu, chân hỏng đất, thấp thóang đó đây, vừa nổi da gà vừa hồi hộp khấn đọc:

 Hồn nào ở chốn non bồng
Qua đây xin hãy vui lòng ghé chơi
Hồn bay, bay bổng, tuyệt vời
Là hồn võ tướng hay hồn văn nhân
Hay là hồn kẻ trai tân
Hay là hồn gái muôn phần trinh tươi
Nén hương đã đốt lên rồi
Nước non sẵn có xin mời hồn lên
(Bài kinh cầu cơ, không rõ tên tác giả)

Thời ông Slaes làm hiệu trưởng của Ecole Primaire Française de Tourane, cậu học sinh lớp tiểu học đứng rụt rè dưới hiên trường nhìn những học sinh lớp đàn anh, trong đó có VĐT, vật lộn chí chóe trên sân trường, là hình ảnh một Đặng Tiến.

 Sau này anh Đặng Tiến theo học trung học tại College Francais de Tourane. Xong Bac 1, theo học Bac 2 tức Tú Tài 2 tại Jean Jacques Rousseau, Sàigòn. Rồi tốt nghiệp cử nhân văn chương Pháp và có một thời làm tham vụ ngọai giao Tòa Đại Sứ Việt Nam Cọng Hòa tại Thụy Sĩ. Cái hiện tượng đặc biệt muốn nói đến là ông Đặng Tiến theo học chương trình Pháp từ nhỏ đến lớn nhưng lại trở thành nhà phê bình chuyên về văn học Việt Nam uy tín và uyên bác.

 Đâu phải chỉ có dân trường Việt mới giỏi Việt Văn và đâu phải chỉ có dân trường Tây mới giỏi tiếng Pháp. Cũng cùng promo với Đặng Tiến, có cậu học trò tên Nguyễn Xuân Quang, dân trường Việt, đậu cả Tú Tài 1 và Bac 1 Pháp rồi chuyển sang học chương trình Pháp mà không chút gì trở ngại.

Anh Nguyễn Xuân Quang sau này tốt nghiệp bác sĩ y khoa. Trong lĩnh vực văn học, bác sĩ Quang đã viết và xuất bản nhiều tác phẩm gồm sưu khảo, truyện dài, truyện ngắn, và cả thơ nữa.

Khi còn ở bậc Tú Tài, anh Quang là cầu thủ có tiếng của đội bóng tròn College Francais de Tourane.

Một trường hợp tương tự, cậu học sinh trường Việt tên Đinh Thành Vinh, con của nhà giáo Đinh Thành Chương, từ Qui Nhơn chuyển về College Francais de Tourane học rất xuất sắc. Sau này anh Đinh Thành Vinh tốt nghiệp y khoa bác sĩ.

 Picturec12

(Nguyễn Xuân Quang, hàng ngồi, người thứ hai, từ phải sang)

 Chuyện trường ta trường tây, trường nam trường nữ, trường công trường tư, là chuyện học trò thường bàn với nhau trong thời cắp sách đến trường thuở đó.

Thật tình và công bằng mà nói, trường nào cũng có học sinh giỏi học sinh dở cả. Học trường công không phải đóng học phí nên khi có thông cáo về thi tuyển, các học sinh đua nhau nạp đơn thi, thành ra các trường công tha hồ tuyển chọn tài năng đã do các trường khác đào tạo, nhưng sau đó những tài năng còn sáng giá hay không lại tùy theo lối giáo dục.

Có lần tôi được bàn chuyện này với ông Hiệu Trưởng Trường Sao Mai, linh mục Vũ Như Huỳnh, ngài là một linh mục có tinh thần cấp tiến, vui vẻ, nói giọng Bắc.

Linh mục Vũ Như Huỳnh đã đưa ra giải pháp vừa khuyến học vừa ngăn chặn việc "bỏ trường mà đi" (đề tựa đoản văn của Chế Lan Viên/Hè 1939/ Collège Quy Nhơn) bằng cách miễn học phí cho các em học sinh xếp vị thứ từ 1 đến 5.

Picturec13

Linh mục Vũ Như Huỳnh

                Linh mục Vũ Như Huỳnh rất hăng say trong việc phát động phong trào thể thao thể dục cho trường Sao Mai theo đúng chủ trương của nhà trường phát triễn cả trí dục lẫn thể dục cho học sinh.

             Đà Nẵng thuở ấy, nói về đội bóng rổ của các trường trung học, đội bóng rổ trường Thọ Nhân được công nhận là số một, tài năng rất cao vì các em học sinh trường này, nam cũng như nữ được khuyến khích tham gia đội bóng từ bậc tiểu học. Ấy thế mà dưới thời linh mục hiệu trưởng Vũ Như Huỳnh, năm 1974, đội bóng rổ trường Sao Mai đã thắng đội bóng trường Thọ Nhân, đoạt chức vô địch tại Đà Nẵng. Tỉ lệ thắng vô cùng sôi nổi và gay go, 35-33.

Picturec14

(Linh Mục Vũ Như Huỳnh và Đội Bóng Rổ Sao Mai đoạt giải vô địch tại Đà Nẵng 1974)

              Về môn bóng đá, về sau này các trường trung học Đà Nẵng phát động rất mạnh mẽ, có huấn luyện viên hẳn hòi.

             Những trường nằm gần Sân Vận Động Chi Lăng như Phan Châu Trinh, Phan Thanh Giản, Bán Công, Nguyễn Công Trứ...có lợi điểm là các đội bóng nhà trường dễ dàng đến sân vận động tập luyện theo nguyên tắc”rãnh lúc nào, dợt lúc đó”. Riêng đội bóng College Francais de Tourane có sân vận động riêng nên khỏi phải vác bóng đi đâu xa. Thỉnh thoảng “đội bóng trường tây” mời “đội bóng trường ta” đấu giao hữu để thử tài thử sức.

 Picturec15

 (Đội bóng “College Francais de Tourane”&“Phan Châu Trinh” chụp hình lưu niệm (1962) trước giờ đấu giao hữu. )

Picturec16

          (Ảnh lưu niệm chụp năm 1961 tại sân vận Tự Do Huế trước giờ đội banh Phan Châu Trinh Đà Nẵng ra sân tranh chức vô địch bóng đá với đội Quốc Học Huế.)

            Đà Nẵng còn có Đội Bóng Liên Trường tập hợp những tay bóng xuất sắc của Phan Châu trinh, Bán Công, Nguyễn Công Trứ, Sao mai...để tranh tài với đội bóng của Tổng Hội Sinh Viên Huế.

            Trường Trung Học Phan Châu Trinh không những có đội bóng tròn của học sinh mà có cả đội bóng tròn của giáo sư nữa.

 Picturec17

 (Hình lưu niệm chụp tại sân trường Phan Châu Trinh sau Tết Mậu Thân: Đội bóng tròn Giáo Sư Huế và Đội bóng tròn Giáo Sư Phan Châu Trinh.)

Khi còn là thành phố nhỏ chưa xô bồ, vào mùa thi, bà con Đà Nẵng nhốn nháo bàn tán chuyện thi cử. Đề thi "hữu xạ tự nhiên hương " đã có học sinh cắt nghĩa "ở đâu có ông xã, ở đó có ông hương" hay đề thi bảo trò hãy tả "auberge" thì có cô có cậu lại đi tả một "berger gâu gâu" là những chuyện phụ huynh thường nhắc đến, cười ra nước mắt.

Riêng việc học tài thi phận, tôi nhớ có cậu học sinh Phan Châu Trinh học rất giỏi, giỏi mọi môn, đi thi tú tài 1B hỏng ngay kỳ đầu, thi lại khóa 2 đậu ưu. Lấy ưu hạng đâu có phải dễ, nó khác với hạng bình và hạng thứ một trời một vực, không thể do may mắn được. Đó là thí sinh Vương Ngọc Long.

"Tại sao vậy?" Vì cậu này đã bị hai thí sinh ngồi sát bên cạnh "cọp dê" nguyên bài giải toán. Hú vía, theo giáo sư Nguyễn Ngọc Thanh kể lại, hội đồng giám khảo suýt cấm thi một học sinh ưu tú nếu không xét đến học bạ thí sinh. Sau đó cha mẹ cậu Long phải gửi cậu này vào Sài Gòn học tú tài 2B. Việc cứu xét học bạ của thí sinh quả thật là giải pháp ngăn ngừa phần nào tình trạng “học tài thi phận”.

 Picturec18

(giáo sư Nguyễn Ngọc Thanh)

 Cậu học sinh này sau tốt nghiệp Dược Sĩ. Tôi đã gặp Trung Úy Long tại trường Sao Mai khi ông này vào thăm thầy Nên, đồng nghiệp của tôi. Cậu ta ăn nói hiền lành, nhắc lại những kỷ niệm thơ ấu khi theo học tiểu học tại trường Thánh Giu Se, mà chính ông giáo Nên đã khai tâm cho cậu từ những mẫu tự ABC.

             Đạp xích lô ngang qua các trường học, tuy những kỷ niệm học đường thời xa xưa của tôi vẫn còn đó nhưng cuộc sống cơ cực khốn đốn hằng ngày hình như đã giết chết cái lãng mạn trong tôi tự lúc nào không hay.

Xin cám ơn nhà thơ Lôi Hổ đã nói lời mơ mộng:

 Nếu em có về thăm trường cũ
 Nhớ hái dùm anh chút nắng chiều
 Một chút thơ ngây thời trẻ dại
Kỷ niệm buồn, hóa đá rong rêu
(Phan Châu Trinh ơi! Thương nhớ mấy cho vừa/ thơ TêĐêTê)

Picturec19

(Trương Đức Thủy tức nhà thơ TêđêTê)

Quên sao được một thời cắp sách :
    Tay ôm tập sách thẩn thờ
    Phượng hồng bay nhẹ .. ngẩn ngơ lối về
    Đường dài rảo bước lê thê …
    Bạn hiền chung lối … đam mê thuở đầu
    Tuổi thơ.. chẳng khổ chẳng sầu
    Hồn tinh khôi, chẳng lo âu tháng ngày …
    (Thơ Minh Chính/ Phan Châu Trinh  )

Picturec20
( Dấu X : Minh Chính/ nữ sinh Phan Châu Trinh Đà Nẵng  )

 

Chao ôi, tuổi học trò “nay còn đâu”:
    Hôm nay này nữa bao lâu
    Thời gian lầm lũi phủ màu đắng cay
    Xa trường nhẩm tính trên tay
    Trời ơi! mới đó ....mới ngày nào thôi ....
    ( Vương Uyên/Khung Trời Sao Mai)

Có chăng chỉ còn là ảo ảnh mênh mông:
    Mai về Đà Nẵng ngắm trường xưa
    Lối dọc hành lang dấu cũ mờ...
    Tiếng kẻng tan trường thôi dã lạ
    Giật mình phượng nhát thả sâu đo
    (Hồ Thị Nhung/Phan Châu Trinh)

 

Picturec21 

(Khung trời Sao Mai/ Vương Uyên người thứ tư đếm từ phải sang)


       Bạn bè của tôi giờ đây nhiều người đã mất và những người còn sống thì xa tít mù khơi nếu không góc biển thì cũng chân trời, năm châu bốn bể, chỉ có thể gặp nhau trong vùng ký ức:
              Tìm tôi trong cõi người ta
              Trong thơ ấu cũ, giữa Đà Nẵng xa
               Bây chừ, phố lạ mù sa
               Bụi bay xa lộ, khó mà ... tìm tôi!
               (trích Tìm tôi / Hải Đà/ Phan Châu Trinh Một Thời Để Nhớ)


còn tiếp

Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó.


Trang 1 trong tổng số 155

Chân Ngôn Thiền

26. Muốn không hối hận về sau thì đừng khư khư về cách nghĩ của mình.

Nhớ về Đà Nẵng năm xưa !

*đăng làm nhiều kỳ
tác giả Vũ Nguyên Hồng

Bác Sĩ Nha Khoa

Nguyễn Thùy Linh DDS
CHÚC MỪNG NĂM MỚI

Cải Cách Ruộng Đất

Bi Kịch của Lịch Sử Dân Tộc
Tội Ác vô cùng ghê tởm do Cọng Sản Việt Nam gây nên

Thương tiếc giọng ca vàng

Tìm Hiểu Pháp Luật

Tiến Sĩ Luật Khoa Tom Huỳnh
949-444-2544

Mậu Thân ở Huế

Tội ác lớn nhất của Cọng Sản trong lịch sử Việt Nam
Viet Cong Strategy of Terror

Nhớ Trịnh Công Sơn

30 tháng 4

Đánh vợ hay bị vợ đánh

BẠO HÀNH TRONG GIA ĐÌNH
Loading
Nhớ về Đà Nẵng năm xưaĐèn CùLuyến Tiếc Cố ĐôLá thư cho BaCải Cách Ruộng Đất

Bạn đang tìm xem các bài trong mục: TRANG CHÍNH